ΚΑΛΑΝΤΑ ΣΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ

Την παραμονή των Χριστουγέννων, τα ξημερώματα, (3 με 4 η ώρα) τα αγόρια στα χωριά( 14-15 χρονών ) γύριζαν στα σπίτια με τα ραβδιά (για να διώχνουν τα σκυλιά) και φώναζαν:

«Καλημέρα και τα Φώτα, δώσ’ μας του Ξτού(Χριστού) τη μοίρα»

Τους δίναν κάστανα , ξυλοκέρατα, τζίτζιφα κ.ά. Αν δεν ξυπνούσαν οι νοικοκύρηδες τους καταριόταν και τους λέγαν. «Να ‘χετε του Ξτού την κατάρα και της καμήλας την ποδάρα»

Μόλις ξημέρωνε, τα μικρότερα παιδιά λέγαν τα κάλαντα με ταραμπούκες.
Τα κάλαντα άρχιζαν:

Χριστούγεννα, Χριστούγεννα,
τώρα Χριστός γεννιέται,
και πάλι θε να κατεβεί,
κάτω στον Άγιο Τάφο.
Να κρίνει δίκαια και δικιωμένα ,
να κρίνει τους αμαρτωλούς
και μας τα κολασμένα.
Σ’ αυτό το σπίτι που ‘ρθαμε,
πέτρα να μη ραγίσει,
κι ο νοικοκύρης του σπιτιού
χίλια χρόνια να ζήσει.

ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟ ΕΒΡΟ

Στα χωριά του Βόρειου Έβρου παραμονές των Χριστουγέννων είχανε το σφάξιμο των γουρουνιών, που ήταν το κυριότετο συστατικό στα γεύματα του Δωδεκαημέρου. Στη διχάλα γινόταν η υπόλοιπη επεξεργασία του χοιρινού. Πολλές φορές τα στάυρωναν στην πλάτη με ένα μαχαίρι για το "καλό"

Τα παιδία αντί για κάλαντα γύριζαν στα σπίτια των χωριών και έλεγαν μόνο "κόλιαντα" ή "κόλιντα μπάμπου"και οι νοικοκυρές μοίραζαν καρύδια,σύκα, δαμάσκηνα ξερά και πότε-πότε τα κερνουσάν δίπλες. Το χαρακτηριστικό είναι ότι δεν έδιναν το φιλοδώρημα στα χέρια των παιδιών αλλά τα πετούσαν στις αυλές όπου και τα παιδιά έτρεχαν να μαζέψουν.

Μια συνήθεια των γυναικών ήταν να μετράν πόσα "παιδιά" και πόσα κόριτσια πήγαν για τα κάλαντα, για να δουν πόσα κοκόρια και κότες θα έχουν το επόμενο έτος.

Το βράδυ της παραμονής,σε οικογενειακή σύναξη, έστρωναν κάτω μια μεσάλα με 9 διαφορετικά νηστίσιμα φαγητά όπως φασόλια, βαρβάρα, σαραγλί, πεπόνι, καρπούζι, ψωμί, σουσάμι, χαλβά σιμιγδαλένιο, κρεμμύδι ή ότι κατάφερνε να μαζώξει κάθε νοικοκυριό.

Ο νοικοκύρης του σπιτιού θυμιάτιζε παντού μεσα στην οικία για να έχει το σπιτι ευλογία. Μετά θυμιάτιζε και τα άλλα υπάρχοντα του όπως το στάβλο, το κοτέτσι, την αυλή.

Μετά το θυμιάτισμα τρώγαν όλοι και ανάμεναν με προσμονή μεγάλη το χτύπημα της πρώτης χριστουγεννιάτικης καμπάνας.

Οι κυράδες μαγείρευαν για τις τρεις επόμενες γιορτινές μερες γιουβέτσια, μπάμπω και καμιά φορά κοτόσουπα.

Έτσι γιόρταζαν και γιορτάζουν την παραμονή σε διάφορα χωρία στο βόρειο Έβρο μας

ΜΠΑΜΠΩ ΣΟΥΦΛΙΩΤΙΚΗ

Συστατικά

• Εντόσθια-Μαντίλα
  
• 1 kg κρέας μοσχάρι
• 1kg κρέας χοιρινό
• συκώτι (300 gr)
• 2 πράσα ψιλοκομμένα
• λίγο παστό
• ρύζι (2 φούχτες)
• μαύρο πιπέρι, ρίγανη, κύμινο, μπαχάρι, αλάτι, κόκκινο πιπέρι
  
• 1 μικρό ποτηρι νερό στο μείγμα για να διευκολύνει το γέμισμα.
• 1 χωνί

1. Κόβουμε σε μικρά κομματάκια το κρέας, ικανά να χωρούν στο χωνί που θα χρησιμοποιήσουμε κατά το γέμισμα.
   
2. Κόβουμε τα πράσα σε πολύ ψιλά κομματάκια.
   
3. Ρίχνουμε το ρύζι στο μείγμα, τα μπαχαρικά μας, το νεράκι και αφού τα ανακατέψουμε λίγο, με ένα κουτάλι γεμίζουμε τη μαντίλα (δεν ξεχνάμε να το δέσουμε στην κάτω άκρη)
   
4. Αφού τελειώσουμε βγάζουμε το χωνί από τη μαντίλα και δένουμε σφιχτά.
5. Ψήνουμε τη μπάμπω ή τη βράζουμε στην κατσαρόλα σε σιγανή φωτιά(τούτη τη νύχτα,, όλη τη νύχτα) τρυπώντας την σε κάποια σημεία ώστε να μην για να μην σκασει.
   
6. Η μπάμπω τρώγεται ανήμερα τα Χριστούγεννα, μετά την επιστροφή από την Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων.
7. Συνοδεύεται με μπρούσκο σουφλιωτιο κρασί.
   

Καλή μας όρεξη !


Αρχική πηγή: http://www.sintagespareas.gr/sintages/soufliotiki-mpampo.html
επεξεργασία από: Εβρος Power

ΨΗΦΙΖΩ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ

στο πρόγραμμα I LOVE GR του ΣΚΑΙ, ψηφίζουμε όλοι Αλεξανδρούπολη.

Δείχνουμε την Δύναμη μας, δίνουμε πέντε ψήφους στην Αλεξανδρούπολη και περνάμε στον επόμενο γύρο.

ΨΗΦΙΖΟΥΜΕ ΟΛΟΙ ΤΩΡΑ....ΚΛΙΚ ΕΔΩ

Ο ΕΒΡΟΣ POWER ΠΑΡΩΝ ΣΕ ΚΑΘΕ ΚΑΛΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΠΟ ΜΑΣ.

βιντεο με θρακιωτικα καλαντα

Το βιντεο το βρηκαμε στο youtube! To ανέβασε ενας σέρβος που αγαπάει την μουσική και την παραδοσή μας...

ΑΠΟΛΑΥΣΤΕ ΤΟ

ΘΥΜΗΣΕΣ ΑΠΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΟ ΤΥΧΕΡΟ

Στο Τυχερό, το Φυλακτό και άλλα χωριά παραμονές χριστουγέννων οι νοικοκυρές σηκώνονταν πολύ πρωί και ζύμωναν διάφορες κουλούρες και τσουρέκια. Το πρωί τα παιδιά του δημοτικού σχολείου με ραβδιά στα χέρια γύριζαν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούσαν τα κάλαντα:

Κόλιντα μπάμπου

Δώσ’ μου μια κουλουρίτσα

Ας είναι σταρίσια

Ας είναι καλαμποκίσια

Ας είναι και δραχμίτσες.

Αφού έπαιρναν την αμοιβή για τα κάλαντα, την περνούσαν στα ραβδιά. Τα παιδιά μεγαλύτερη ηλικίας, οι έφηβοι, μάζευαν χοιρινό κρέας λέγοντας κάλαντα.

ΜΠΟΥΜΠΟΥΣΙΑΡΟΣ

«ΜΠΟΥΜΠΟΥΣΙΑΡΟΣ» ΡΗΓΙΟΥ

Τη δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων γινόταν το έθιμο των Μπαμπουσιαραίων στο Ρήγιο της επαρχίας Διδυμοτείχου αλλά και σε άλλα χωριά της ίδιας επαρχίας καθώς και της Ορεστιάδας, όπως: στο Πύθιο,στους Πετράδες,στο Σοφικό,στο Χειμώνιο.

Δυο παλικάρια μεταμφιέζονταν το ένα σε μπαμπούσιαρο και το άλλο σε γυναίκα του μπαμπούσιαρου.

Το πρώτο, δηλαδή ο μπαμπούσιαρος,φορούσε μια νεροκολοκύθα στο πρόσωπο με τρύπες στα μάτια και στο στόμα, παλιά μουχαέρια, προβιές προβάτων και κρεμούσε στη μέση και στο λαιμό κουδούνια.Στα χέρια του κρατούσε μια μακριά ζουπανίκα.

Ζουρνατζήδες ή γκαιντατζήδες συνόδευαν το ζευγάρι καθώς και ένας νταουλτζής. Η άγρια και χαρακτηριστική μουσική των οργανοπαιχτών ξεσήκωνε το χωριό αλλά και θύμιζε σ’όλους τον ερχομό των Μπαμπουσιαραίων, οι οποίοι γύριζαν τα σπίτια του χωριού, τρομοκρατώντας τα μικρά παιδιά αλλά και τις γυναίκες.

Στους Πετράδες Διδυμοτείχου τα μπαμπουσάρια είχαν επάνω τους μεγάλα ξύλινα σπαθιά και μ’αυτά ‘τρυπούσαν’ τους φοβιτσάρηδες.

Τους Μπαμπουσιαραίους συνόδευε όμιλος άλλων παλικαριών με χιιμπέδες, μέσα στους οποίους έβαζαν ό,τι τους έδιναν οι νοικοκυραίοι, συνήθως κρέας, ψωμί, καρύδια…Οποσδήποτε τους κερνούσαν και κρασί.

Ο Μπαμπούσιαρος, που ήταν μεταμφιεσμένος σε γυναίκα, φιλούσε το χέρι του νοικοκύρη και συνέχιζαν τον τρελλό τους χορό, για να ηχούν τα κουδούνια σ’όλο το χωριό.

Βέβαια το χοροπήδημα των Μπαμπουσιαραίων, τα χτυπήματα αυτά της γης με τα πόδια τους, έχουν καρποφορική σημασία. Στοχεύουν στη βλάστηση και στην καρποφορία της γης.

Τα πολύ παλιά χρόνια ήταν υποτιμητικό για κάποιο παλικάρι του χωριόυ να μεταμφιεστεί σε μπαμπούσιαρο. Τα κορίτσια του χωριού τον θεωρούσαν πολύ άσχημο και έτσι καμιά κοπέλα δε θα δεχόταν να τον πάρει για άντρα της. Γι’αυτό προτιμούσαν να ντυθούν νύφη, δηλαδή γυναίκα του μπαμπούσιαρου παρά μπαμπούσιαρος με τη νεροκολοκύθα στο πρόσωπο.

Τούτο βέβαια έχει και την εξήγησή του.Η παράδοση του Ρηγίου λέει ότι κάποτε, ένα παληκάρι του χωριού μεταμφιέστηκε σε μπαμπούσιαρο και όπως ήταν φυσικό, δεν μπορούσε κανείς να το αναγνωρίσει.Η μητέρα του Γιάννη, του παληκαριού, το έμαθε, άγνωστο πως,ότι ο γιος της ντύθηκε μπαμπούσιαρος και άρχισε τα μοιρολόγια.

‘ Γιατί παληκάρι μου, ντύθηκες μπαμπούσιαρο;

Εσύ λεβέντη μου είσαι τόσο όμορφος,

Εσένα σου έπρεπε να γίνεις νύφη.

Τώρα ποια κοπέλα θα σε πάρει;

Εσένα σε ετοιμάζαμε για παντρειά.

Ο πατέρας σου κατέβηκε στην πόλη να σου πάρει γιλέκο και παπούτσια για να σε κάνει γαμπρό’.

Ο Γιάννης γέλασε. Ντύθηκε, ξυρίστηκε, πήγε στο γειτονικό χωριό και έφερε της μητέρας του όχι μία αλλά δύο κοπέλες.

Και από τότε άλλαξε και η παράδοση.

Αυτά γίνονταν τα πολύ παλιά χρόνια. Σήμερα γίνεται εκλογή ανάμεσα στα παληκάρια του χωριού και είναι μεγάλη τιμή σ’αυτόν που θα γίνει μπαμπούσιαρος.

ΤΣΙΤΣΙ ΣΤΟ ΤΥΧΕΡΟ

Τσιτσί (Τυχερό Έβρου)

Τα "τσιτσί" συνδέονται με τον ερχομό των καλικάντζαρων στον επάνω κόσμο και παρομοιάζονται με πολύ μεγάλες γάτες, οι οποίες εμφανίζονται το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων και προκαλούν ζημιές σε όσα σπίτια δεν προσφέρουν λεφτά, όταν χτυπούν στους τοίχους τους. Ανήμερα τα Χριστούγεννα χτυπούν οι καμπάνες σημαίνοντας το τέλος της κυριαρχίας αυτών των πλασμάτων, ενώ τα παιδιά του χωριού περιφέρονται με το τσατάλ, βέργα με διχάλα στο ένα άκρο της, και ένα ταψί στο οποίο συγκεντρώνουν τα κεράσματα και τραγουδούν "Τσιτσί κολουντρί χάπε ντέρε σε ιγκούδιν" (δηλαδή: Τσιτσί κολουντρί ανοίξτε την πόρτα, γιατί ξημέρωσε). Στο παρελθόν, εκείνοι που δεν άνοιγαν την πόρτα τους τιμωρούνταν παραδειγματικά με τη μεταφορά κάποιου αντικειμένου από την αυλή τους στο δρόμο ή στην πλατεία του χωριού. Σήμερα η σκανταλιά έχει μεγαλύτερη σημασία από αυτό καθαυτό το κέρασμα.

www.in.gr

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ ΣΤΗ ΘΡΑΚΗ

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΗ ΘΡΑΚΗ

Οι γυναίκες των Σαρακατσάνων στη Θράκη εξακολουθούν να ζυμώνουν και να φτιάχνουν τη “Χριστόκλουρα”, η οποία είναι κεντημένη. Τα κεντήματα στη “Χριστόκλουρα” αναπαριστούν πρόβατα, άλογα, τη στάνη, τη στρούγκα και άλλα στοιχεία του παλαιού καθημερινού τους βίου. Τη “Χριστόκλουρα” την τρώνε όλοι μαζί με μέλι, περιμένοντας τη γέννηση του Χριστού. Στο τραπέζι των Θρακιωτών ακόμη και σήμερα, το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, βρίσκονται εννέα διαφορετικά τρόφιμα, που το καθένα συμβολίζει στιγμές της καθημερινότητας. Το έθιμο των Μπαμουσιαραίων στο Ρήγιο της επαρχίας Διδυμοτείχου αναβιώνει τη δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων. Δύο παλικάρια μεταμφιέζονται το ένα σε μπαμπουσιάρο και το άλλο σε γυναίκα του μπαμπούσιαρου. Το πρώτο φορά μια νεροκολοκύθα στο πρόσωπο με τρύπες στα μάτια και στο στόμα, προβιές προβάτων και κρεμά στη μέση κουδούνια και στη ζώνη του ένα μεγάλο μαχαίρι. Ζουρνατζήτδες ή γκαϊντατζήδες συνοδεύουν το ζευγάρι καθώς και ένα νταουλτζή. Η άγρια και χαρακτηριστική μουσική των οργανοπαιχτών ξεσηκώνει όλο το χωριό.

ΧΟΙΡΙΝΟ ΚΡΕΑΣ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ-ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

	Το χοιρινό κρέας στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι Τα διάφορα εδέσματα φτιαγμένα από χοιρινό κρέας αποτελούν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, παράδοση τα Χριστούγεννα. Μάλιστα, κατά το παρελθόν, όταν ολόκληρη η οικογένεια τηρούσε με ευλάβεια την νηστεία των ημερών που προηγούνταν της μεγάλης γιορτής, η εμφάνιση χοιρινού κρέατος μαγειρεμένου με διάφορους τρόπους, και κυρίως σε πηχτή και λουκάνικο, αποτελούσε εξαιρετικό γεγονός. Έτσι κι αλλιώς, η γαλοπούλα είναι ξενόφερτο έδεσμα που ακόμα και σήμερα δεν συγκεντρώνει την προτίμηση των Κρητικών, σε αντίθεση με το χοιρινό που υπάρχει απαραίτητα σε κάθε τραπέζι. Σήμερα, η συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών προμηθεύεται το γευστικότατο χοιρινό κρέας από τα κρεοπωλεία ή τα σούπερ-μάρκετ, ενώ αν κοιτάξει κανείς δύο δεκαετίες πίσω θα δει πως οι περισσότερες οικογένειες στα χωριά αγόραζαν μικρά γουρουνάκια τα οποία "παρατάϊζαν" λίγους μήνες πριν τα Χριστούγεννα για να τα σφάξουν και να φτιάξουν λουκάνικα, πηχτή, χοιρομέρι, ψητό και πολλά άλλα εδέσματα. Λουκάνικα, χοιρομέρι και πηχτή Μάλιστα, στα χωριά της Κρήτης η σφαγή των γουρουνιών συνήθως γινόταν την ίδια ημέρα απ’ όλους, γεγονός που αποτελούσε πανηγύρι για τα μικρά παιδιά, όσα βέβαια είχαν τη δύναμη ν’ αντέξουν το σκληρό θέαμα. Το έθιμο διατηρείται ακόμη και σήμερα στην κοινότητα των Αγίων Δέκα, όπου στις 23 του μηνός, ημέρα της εορτής των Αγίων Δέκα μαρτύρων, γίνεται ομαδικά η σφαγή των γουρουνιών, γεγονός που εντάσσεται στον γενικότερο εορτασμό για τους προστάτες-πολιούχους της περιοχής. Ορισμένοι υποστηρίζουν πως η σφαγή των γουρουνιών κατά τον τρόπο αυτό, αποτελούσε κατάλοιπο ειδωλολατρικών πρακτικών . Ο λαογράφος Κώστας Καραπατάκης στο βιβλίο του "Το δωδεκαήμερο, παλιά χριστουγεννιάτικα ήθη και έθιμα" αναφέρει πως οι Ρωμαίοι θυσίαζαν χοίρους στους θεούς Δήμητρα και Κρόνο για να τους ευνοήσουν στην καλλιέργεια της γης. Αυτό συνέβαινε από τις 17 έως τις 25 Δεκεμβρίου, δηλαδή την περίοδο κατά την οποία συνηθιζόταν και η σφαγή των ζώων ακόμη και στις αρχές της δεκαετίας του ’90. Ο χοίρος έδινε στις οικογένειες κρέας για πολλούς μήνες. Άλλωστε το λουκάνικο και το χοιρομέρι διατηρούνται αρκετό χρόνο χωρίς να φυλαχθούν σε ψυγείο, ενώ τα υπόλοιπα μέρη από το ζώο είτε παστώνονταν με πολύ αλάτι, είτε γίνονταν πηχτή σε πήλινα δοχεία που επίσης διατηρούνταν για αρκετές εβδομάδες σε δροσερό μέρος. Σήμερα, η χρήση των ηλεκτρικών ψυγείων έχει απλουστεύσει τα πράγματα σε σχέση με την διατήρηση του κρέατος, περιορίζοντας ταυτόχρονα τις προμήθειες που κάνει κάθε νοικοκυριό, αφού σε κάθε περίπτωση προτιμάται το φρέσκο από το κατεψυγμένο κρέας. Οι παλιές νοικοκυρές δεν πετούσαν ούτε κόκαλο από το γουρούνι, αφού για όλα τα κομμάτια υπήρχε κι άλλη συνταγή και χρήση. Έτσι, το κεφάλι και τα πόδια γίνονταν πηχτή, το συκώτι το τηγάνιζαν, τα πλαϊνά μέρη του χοιρινού μαζί με το δέρμα αποτελούσαν το χοιρομέρι. Το μεγαλύτερο τμήμα του ζώου, καθαρό κρέας αλλά και λίπος, προοριζόταν για τα λουκάνικα, τα οποία "κάπνιζαν" μαζί με το χοιρομέρι στο τζάκι με κλαδιά κυπαρισσιού για να πάρουν ωραίο άρωμα και να τραβήξουν τα υγρά τους. Τα μεγαλύτερα κόκαλα απογυμνώνονταν από το πολύ κρέας και χρησιμοποιούνταν ως πρώτη ύλη για ζωμό, ενώ τα έντερα φυσικά χρησιμοποιούνταν για τα λουκάνικα. Γιατροσόφια και μαντεία Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, χρησιμοποιούσαν το χοιρινό κρέας και για διάφορα γιατροσόφια ενώ κομμάτια του αποτελούσαν μέσο μαντείας. Συγκεκριμένα, ο σφάχτης ή κάποιος ηλικιωμένος σε ρόλο χρησμοδότη μελετούσε τα σπλάγχνα του ζώου για να προφητεύσει το μέλλον, την τύχη του σπιτιού, τις σοδειές, τον καιρό. Για παράδειγμα, αν η σπλήνα ήταν διπλωμένη, κάποιος από το σπίτι θα παντρευόταν και θα γινόταν "διπλός". Αν η σπλήνα ήταν φαρδιά στο πίσω μέρος, ο χειμώνας θα ήταν όψιμος, ενώ αν ήταν στο μπροστινό θα ήταν πρώιμος. Στα χωριά της δυτικής Μακεδονίας, αφού ολοκληρωνόταν η σφαγή, το κρέας του γουρουνιού δεν θα έμπαινε στο σπίτι εάν πρώτα δεν το "διάβαζε" παπάς. Στον θεσσαλικό κάμπο έκοβαν το αριστερό πόδι του ζώου και το έβαζαν στο στόμα του "για να φάει τα πόδια του και όχι τον νοικοκύρη του σπιτιού". Σε χωριά της Λήμνου αλλά και των Τρικάλων, αν το γουρούνι ήταν μαύρο έπαιρναν με το δάχτυλο λίγο από το αίμα του ζώου κι έκαναν ένα σταυρό στο μέτωπο για να μην έχουν πονοκεφάλους . Στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, έβαζαν ένα άσπρο αυγό στο αίμα του γουρουνιού και στη συνέχεια το τοποθετούσαν στο εικονοστάσι για να μην τους "πιάνει το μάτι". Στα ορεινά χωριά της Αργιθέας, έβαζαν ένα μαχαίρι στο στόμα του ζώου για να μην το μολύνουν οι καλικάντζαροι, ενώ για τον ίδιο λόγο, σε άλλες περιοχές κάρφωναν στο κρέας ένα πιρούνι. Επιπλέον, η σφαγή του γουρουνιού συνδεόταν και με κάποια γιατροσόφια . Έτσι, σε πολλές περιοχές κρατούσαν ένα κομμάτι παστό από την κοιλιά του ζώου και το χρησιμοποιούσαν για την παρασκευή αλοιφών για τις πληγές. Τη χολή τη χρησιμοποιούσαν σαν φάρμακο για τους πόνους των αυτιών. Σε νησιωτικές περιοχές, έδιναν τη μύτη του γουρουνιού να τη φάει ο οξύθυμος του σπιτιού για να "μαλακώσει". Στα χωριά της Θεσσαλίας, την έδιναν στα παιδιά, προκειμένου να σταματήσουν να φοράνε πάνες και να μάθουν να χρησιμοποιούν την τουαλέτα.